Zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej od lat stanowi jeden z podstawowych instrumentów wsparcia finansowego producentów rolnych. Mechanizm ten ma rekompensować część kosztów paliwa, które pozostaje istotnym elementem kosztowym w gospodarstwach rolnych. W 2026 r. rozwiązanie to będzie kontynuowane, jednak ostateczne decyzje rządu w zakresie wysokości stawki zwrotu odbiegają od wcześniejszych zapowiedzi, a to budzi rozczarowanie wśród rolników.
Spis treści
Podstawa prawna zwrotu akcyzy i rola rozporządzenia
Zasady zwrotu podatku akcyzowego określa ustawa o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Akt ten przewiduje, że Rada Ministrów co roku, w drodze rozporządzenia, ustala stawkę zwrotu na jeden litr oleju napędowego oraz limity ilościowe paliwa objęte refundacją. Oznacza to, że realny zakres wsparcia dla producentów rolnych zależy w dużej mierze od decyzji podejmowanych na poziomie wykonawczym, a nie wyłącznie od samej ustawy.
Na etapie prac projektowych w drugiej połowie 2025 r. rząd zapowiadał wyraźniejszy wzrost stawki zwrotu w 2026 r. Informacje te były szeroko komentowane i traktowane jako zapowiedź poprawy warunków finansowych dla rolników. Ostatecznie jednak przyjęte rozporządzenie przewiduje inne rozwiązanie, które tylko częściowo odpowiada wcześniejszym deklaracjom.
Stawka zwrotu akcyzy w 2026 r. – rozbieżność między projektem a decyzją
Rozporządzenie Rady Ministrów z 29 grudnia 2025 r. ustaliło stawkę zwrotu akcyzy w 2026 r. na poziomie 1,48 zł za jeden litr oleju napędowego. Jest to kwota wyższa o 2 grosze w porównaniu z rokiem 2025, jednak niższa od poziomu 1,50 zł, który przewidywał wcześniejszy projekt rozporządzenia. Różnica ta, choć niewielka w ujęciu jednostkowym, ma znaczenie w skali całych gospodarstw oraz całego sektora rolnego. Decyzja ta wpisuje się w ramy budżetowe przyjęte na 2026 r. Na zwrot akcyzy zaplanowano łącznie 2,013 mld zł, z czego 1 mld 973,5 mln zł ma trafić bezpośrednio do producentów rolnych, a pozostała część do samorządów realizujących to zadanie. Sama wysokość środków nie przesądza jednak o odczuwalnym poziomie wsparcia, który dla rolników jest bezpośrednio związany z obowiązującą stawką oraz limitami zwrotu.
Limity zwrotu akcyzy – ile może odzyskać rolnik?
W 2026 r. utrzymano dotychczasowy system limitów, uzależniony od powierzchni użytków rolnych oraz skali produkcji zwierzęcej. W przypadku gruntów rolnych limit wynosi 110 litrów oleju napędowego na jeden hektar, a to przy stawce 1,48 zł oznacza maksymalny zwrot w wysokości 162,80 zł na hektar. Dla gospodarstw o dużym areale jest to podstawowy element kalkulacji przysługującej refundacji.
Dodatkowe limity dotyczą produkcji zwierzęcej. Dla bydła, owiec, kóz oraz koni przyjęto limit 40 litrów oleju napędowego na jedną średnioroczną dużą jednostkę przeliczeniową, a to przekłada się na zwrot w wysokości 59,20 zł na DJP.
W przypadku trzody chlewnej limit wynosi 4 litry na jedną średnioroczną liczbę świń, a to daje 5,92 zł zwrotu. Konstrukcja ta powoduje, że struktura produkcji w gospodarstwie ma istotny wpływ na ostateczną wysokość uzyskanego wsparcia.
Procedura składania wniosków i terminy wypłat
Kwota zwrotu podatku akcyzowego ustalana jest jako iloczyn ilości oleju napędowego wynikającej z przedłożonych faktur VAT oraz stawki obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem rocznego limitu. Faktury VAT pozostają zatem podstawowym dokumentem warunkującym możliwość uzyskania refundacji i podlegają weryfikacji przez organ gminy.
W 2026 r. producenci rolni mogą składać wnioski w dwóch terminach. Pierwszy przypada od 1 do 28 lutego i obejmuje paliwo zakupione między 1 sierpnia 2025 r. a 31 stycznia 2026 r. Drugi termin trwa od 1 do 31 sierpnia i dotyczy oleju napędowego nabytego od 1 lutego do 31 lipca 2026 r. Wnioski składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na położenie gruntów rolnych. Wypłata środków następuje odpowiednio w kwietniu i październiku.
Choć w 2026 r. stawka zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze formalnie wzrasta, jej wysokość pozostaje niższa od wcześniejszych zapowiedzi. Przy utrzymaniu dotychczasowych limitów oraz rosnących kosztach prowadzenia działalności rolniczej zwrot akcyzy nadal będzie pomocnym, lecz niewystarczającym instrumentem, wymagającym od rolników ostrożnego planowania finansowego.
