Coraz więcej stacji kontroli pojazdów oferuje mobilne badania techniczne wykonywane bezpośrednio w gospodarstwach rolnych. To odpowiedź na problem, z którym właściciele ciągników i przyczep zmagali się od lat. Dojazd do okręgowej stacji kontroli pojazdów często oznacza konieczność pokonania kilkunastu lub nawet kilkudziesięciu kilometrów, a w przypadku kilku maszyn wielokrotnych kursów, dodatkowych kosztów i straty czasu. Obowiązujące przepisy dopuściły wykonywanie okresowych badań technicznych wybranych pojazdów rolniczych poza stacją kontroli pojazdów. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Mobilne badania obejmują tylko określone kategorie pojazdów i mogą być przeprowadzane wyłącznie po spełnieniu wymagań wskazanych w przepisach.
Spis treści
Od kiedy obowiązują mobilne badania techniczne i jakie pojazdy obejmują?
Możliwość wykonywania okresowych badań technicznych poza stacją kontroli pojazdów obowiązuje od 1 czerwca 2024 r. Samo wejście w życie ustawy nie oznaczało jednak natychmiastowego uruchomienia usługi. Konieczne było wydanie przepisów wykonawczych określających wymagania dotyczące infrastruktury i wyposażenia wykorzystywanego podczas badań prowadzonych poza stacją. Dopiero po ich wejściu w życie stacje mogły rozpocząć świadczenie mobilnych usług, które zaczęły rozwijać się na większą skalę w 2025 r.
Mobilne badania obejmują okresowe badania techniczne ciągników rolniczych i gąsienicowych, których homologowana prędkość maksymalna nie przekracza 40 km/h, a także przeznaczonych do nich przyczep. Oznacza to, że z tej procedury wyłączone są m.in. ciągniki kategorii T5 osiągające większe prędkości.
Nie wszystkie badania mogą zostać wykonane w gospodarstwie. Mobilna usługa dotyczy przede wszystkim badań okresowych. Nadal konieczna będzie wizyta w stacji kontroli pojazdów m.in. przy pierwszym badaniu pojazdu sprowadzonego z zagranicy, po zmianach konstrukcyjnych lub po naprawach wymagających dodatkowej kontroli. Przed umówieniem wizyty warto więc upewnić się, że pojazd i rodzaj badania kwalifikują się do mobilnej usługi.
Jak wygląda badanie techniczne przeprowadzane w gospodarstwie?
Mobilny przegląd nie jest uproszczoną kontrolą. Diagnosta wykonuje badanie w takim samym zakresie jak na stacji kontroli pojazdów. Sprawdzane są m.in. hamulce, oświetlenie, ogumienie, instalacja elektryczna między ciągnikiem i przyczepą, poziom hałasu oraz emisja spalin.
Zakres wyposażenia mobilnej stacji określają przepisy wykonawcze. Diagnosta dysponuje urządzeniami umożliwiającymi wykonanie wszystkich wymaganych pomiarów, w tym sprzętem do kontroli skuteczności hamowania, ustawienia świateł czy emisji spalin. Po zakończeniu badania wynik trafia do Centralnej Ewidencji Pojazdów, a właściciel otrzymuje dokument potwierdzający wykonanie przeglądu. Jeżeli pojazd spełnia wymagania techniczne, odpowiedni wpis zostaje umieszczony również w dowodzie rejestracyjnym.
Ile kosztuje mobilny przegląd i kiedy się opłaca?
Opłata za okresowe badanie techniczne wykonywane w gospodarstwie jest co do zasady taka sama jak w stacji kontroli pojazdów. Dodatkowym kosztem może być dojazd diagnosty, jednak sposób jego rozliczenia zależy od konkretnej stacji. Znaczenie mają przede wszystkim odległość od gospodarstwa, liczba pojazdów zgłoszonych do badania oraz czas potrzebny na wykonanie usługi. Część przedsiębiorców rezygnuje z pobierania opłaty za dojazd, jeżeli podczas jednej wizyty może przeprowadzić badania większej liczby maszyn. Rozwiązanie to jest szczególnie korzystne dla gospodarstw posiadających kilka ciągników i przyczep. Zamiast organizować wiele wyjazdów do stacji kontroli pojazdów właściciel może przygotować wszystkie maszyny do badania podczas jednej wizyty diagnosty. Ogranicza to czas poświęcony na dojazdy, zmniejsza zużycie paliwa i pozwala uniknąć wielokrotnego poruszania się pojazdami wolnobieżnymi po drogach publicznych.
Jak przygotować gospodarstwo do mobilnego badania technicznego?
Badanie nie może zostać przeprowadzone w dowolnym miejscu. Przepisy wymagają zapewnienia równej i utwardzonej nawierzchni, takiej jak beton, asfalt, kostka brukowa lub płyty. Miejsce powinno umożliwiać bezpieczne wykonanie wszystkich czynności kontrolnych oraz swobodne korzystanie z urządzeń pomiarowych. W zależności od zakresu badania konieczne może być także zapewnienie dostępu do zasilania elektrycznego 230 V lub 400 V.
Właściciel gospodarstwa powinien wcześniej ustalić ze stacją kontroli pojazdów, jakie warunki będą potrzebne podczas wizyty diagnosty. Należy również pamiętać, że mobilnym badaniom nie podlegają wszystkie pojazdy rolnicze ani wszystkie rodzaje badań technicznych. Z usługi nie skorzystają właściciele ciągników o homologowanej prędkości przekraczającej 40 km/h ani osoby zobowiązane do wykonania badań wykraczających poza okresową kontrolę techniczną.
Mobilne badania techniczne ułatwiają właścicielom gospodarstw wywiązywanie się z obowiązków wynikających z przepisów, eliminując konieczność wielokrotnych przejazdów do stacji kontroli pojazdów. Choć rozwiązanie nie obejmuje wszystkich pojazdów i wszystkich rodzajów badań, w wielu gospodarstwach pozwala zaoszczędzić czas i usprawnić organizację pracy. Rosnąca liczba stacji oferujących mobilne przeglądy pokazuje, że usługa odpowiada na realne potrzeby rolników, zachowując jednocześnie takie same standardy i skutki prawne jak badanie wykonane w stacji kontroli pojazdów.
