Farmy fotowoltaiczne, mimo że pozbawione części ruchomych, nie są instalacjami bezobsługowymi. Regularny serwis jest wymagany przepisami prawa, ale także warunkuje utrzymanie gwarancji i ogranicza ryzyko kosztownych awarii. Przeglądy techniczne, diagnostyka i naprawy pozwalają zachować wydajność systemu, a tym samym zapewnić opłacalność inwestycji oraz bezpieczeństwo eksploatacji.
Spis treści
Kiedy i dlaczego warto przeprowadzać serwis farm fotowoltaicznych?
Farmy fotowoltaiczne pracują przez cały rok, często w trudnych warunkach atmosferycznych. Choć systemy te są projektowane jako trwałe i odporne, ich bezawaryjna praca nie jest dana raz na zawsze. Przesłanką do zlecenia serwisu może być spadek wydajności, wzrost opłat za energię, błędy raportowane przez falownik, a także widoczne uszkodzenia mechaniczne paneli lub konstrukcji wsporczej.
Z praktycznego punktu widzenia serwis farm fotowoltaicznych warto zaplanować w reakcji na problemy, ale przede wszystkim jako działanie prewencyjne. Wielu wykonawców instalacji oraz ubezpieczycieli zastrzega w umowach obowiązek przeprowadzania regularnych przeglądów. Najczęściej raz w roku. Ich brak może skutkować wygaśnięciem gwarancji lub odmową wypłaty odszkodowania w przypadku awarii.
Zakres usług serwisowych – na czym polega przegląd instalacji?
Zakres serwisu farm fotowoltaicznych zależy od wielu czynników. M.in. typu instalacji, jej wielkości, warunków lokalnych oraz wytycznych producentów sprzętu. Do najczęstszych czynności należą:
- kontrola wizualna konstrukcji nośnej, paneli i okablowania pod kątem uszkodzeń, korozji lub poluzowanych elementów,
- pomiary elektryczne, w tym napięcia obwodów DC i AC, rezystancji izolacji oraz skuteczności ochrony przeciwporażeniowej,
- diagnostyka falownika, rejestracja błędów i weryfikacja poprawności pracy systemu zarządzania energią,
- badania termowizyjne, pozwalające wykryć tzw. hot-spoty, czyli punkty przegrzania na panelach, mogące prowadzić do pożaru,
- kontrola zabezpieczeń*elektrycznych zarówno po stronie prądu stałego, jak i zmiennego,
- ocena czystości modułów oraz, w razie potrzeby, ich bezpieczne czyszczenie.
Choć część z tych czynności może być wykonana przez właściciela farmy, bardziej zaawansowane badania powinny zostać zlecone wykwalifikowanemu serwisantowi. Wymaga tego poziom skomplikowania instalacji, ale również kwestie związane z odpowiedzialnością prawną w przypadku zaniedbań.
Koszty i częstotliwość serwisu farm fotowoltaicznych
Ceny usług serwisowych są zróżnicowane. Zależą od skali farmy, lokalizacji oraz zakresu przeprowadzanych prac. Standardowy roczny przegląd techniczny może kosztować od 300 zł do 1000 zł netto, natomiast bardziej szczegółowa diagnostyka, obejmująca badania termowizyjne i pomiary elektryczne, może wiązać się z wydatkiem rzędu kilku tysięcy złotych. W przypadku wymiany uszkodzonych komponentów (np. paneli czy falownika), do ceny usługi doliczany jest koszt części oraz robocizna. Od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych za element.
Przeglądy powinny być przeprowadzane zgodnie z harmonogramem zalecanym przez producenta instalacji. W praktyce oznacza to:
- przegląd ogólny i pomiary elektryczne – co 5 lat (zgodnie z prawem budowlanym),
- kontrola wizualna i monitoring pracy – minimum raz w roku,
- diagnostyka falownika i badania termowizyjne – raz na 2–3 lata lub częściej, jeśli pojawią się nieprawidłowości w pracy instalacji.
Czy naprawa paneli fotowoltaicznych zawsze jest możliwa?
Choć pojedyncze elementy instalacji fotowoltaicznej można serwisować, w przypadku uszkodzeń samych paneli możliwości naprawy są bardzo ograniczone. Moduły są produkowane jako szczelnie zamknięte struktury, których nie da się rozebrać i ponownie złożyć bez utraty ich właściwości technicznych. Uszkodzenia takie jak pęknięcie szyby ochronnej, miejscowe przegrzania (tzw. hot-spoty) czy widoczna delaminacja prowadzą zwykle do trwałego pogorszenia działania całego panelu. W takich sytuacjach najbezpieczniejszym i technicznie uzasadnionym rozwiązaniem jest jego wymiana.
Możliwe są natomiast drobne naprawy elementów przyłączeniowych. Na przykład wymiana przewodów, złączek lub komponentów w skrzynce przyłączeniowej. Warunkiem jest jednak wcześniejsza weryfikacja stanu technicznego modułu, najlepiej z wykorzystaniem kamery termowizyjnej lub narzędzi diagnostycznych umożliwiających wykrycie uszkodzeń niewidocznych gołym okiem.
Regularny serwis farm fotowoltaicznych to wymóg wynikający z przepisów prawa, ale także realna ochrona przed stratami finansowymi i technicznymi. Przeglądy pozwalają wykryć usterki, utrzymać wydajność instalacji i zachować ważność gwarancji. Pomijanie ich może skutkować kosztownymi awariami, ale również odpowiedzialnością za szkody. Dla inwestorów to obowiązek, który się po prostu opłaca.
Artykuł Partnera
