Z początkiem grudnia 2025 r. wchodzą w życie nowe limity miesięcznych przychodów, których przekroczenie może skutkować zmniejszeniem lub całkowitym zawieszeniem niektórych świadczeń wypłacanych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zmiana ta dotyczy wyłącznie rent rolniczych zarówno z tytułu niezdolności do pracy, jak i rent rodzinnych. Emerytury rolnicze, co do zasady, nie są objęte mechanizmem zmniejszania ani zawieszania w przypadku osiągania dodatkowego przychodu.

Nowe progi dochodowe ustalane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia

Limity są aktualizowane co kwartał i wynikają bezpośrednio z wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W III kwartale 2025 r. przeciętne wynagrodzenie wyniosło 8 771 zł 70 gr. Na tej podstawie ustalono dwa progi:

  • 70% przeciętnego wynagrodzenia – 6 140 zł 20 gr,
  • 130% przeciętnego wynagrodzenia – 11 403 zł 30 gr.

Wprowadzenie nowych kwot ma znaczenie przede wszystkim dla osób uprawnionych do świadczeń z KRUS, które podejmują dodatkową pracę zarobkową. Ich miesięczne dochody mogą bowiem wpłynąć na wysokość wypłacanego świadczenia, a w niektórych przypadkach prowadzić nawet do jego zawieszenia.

Zasady zmniejszania i zawieszania świadczeń w KRUS

System ubezpieczenia rolniczego przewiduje dwa progi przychodu, które mają znaczenie dla osób pobierających renty z KRUS i jednocześnie osiągających dodatkowe dochody z pracy zarobkowej.

Jeżeli miesięczny przychód świadczeniobiorcy przekracza 70% przeciętnego wynagrodzenia (czyli od 1 grudnia 2025 r. kwotę 6 140 zł 20 gr), ale nie przekracza 130% tego wynagrodzenia (czyli 11 403 zł 30 gr), renta ulega zmniejszeniu. Jeżeli natomiast dochód przekroczy próg 130%, KRUS może zawiesić wypłatę renty za dany miesiąc.

Wysokość zmniejszenia świadczenia nie jest automatyczna. KRUS dokonuje jej na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zazwyczaj zmniejszenie świadczenia następuje o kwotę przekroczenia progu, jednak nie może ono przekroczyć określonej maksymalnej wysokości. Ostateczne decyzje podejmowane są indywidualnie i zależą od sytuacji konkretnego świadczeniobiorcy.

Kogo dotyczą limity? Renty a emerytury rolnicze

Mechanizm zmniejszania lub zawieszania świadczeń nie dotyczy emerytur rolniczych. Osoby pobierające emeryturę z KRUS mogą dorabiać bez ograniczeń. Bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu nie wpływa on na prawo do emerytury ani jej wysokość. Wyjątkiem są przypadki, gdy świadczenie jest pobierane częściowo (np. tzw. wcześniejsza emerytura), ale to sytuacje szczególne i rzadziej spotykane.

Ograniczenia obowiązują natomiast osoby uprawnione do rent z tytułu niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych. W ich przypadku każdy dodatkowy dochód z tytułu zatrudnienia, prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania umów cywilnoprawnych może mieć wpływ na wysokość wypłacanego świadczenia. Świadczeniobiorcy powinni więc regularnie monitorować swoje dochody i informować KRUS o ich wysokości, aby uniknąć konieczności zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Skutki przekroczenia progów

Przekroczenie ustalonego limitu przychodu w danym miesiącu skutkuje zmniejszeniem lub zawieszeniem świadczenia wyłącznie za ten miesiąc. Oznacza to, że sytuacja jest oceniana przez KRUS w cyklu miesięcznym, a nie rocznym. Tym samym osoby dorabiające do renty muszą kontrolować wysokość przychodów w każdym miesiącu osobno. W przypadku braku zgłoszenia przekroczenia progu KRUS ma prawo domagać się zwrotu nadpłaconej części świadczenia, a w razie zawieszenia całej kwoty za dany miesiąc. W praktyce oznacza to, że osoba, która osiągnęła wyższy przychód, może zostać wezwana do zwrotu kilku tysięcy złotych. Warto też pamiętać, że KRUS ma prawo do weryfikacji danych o przychodzie we współpracy z innymi instytucjami, m.in. ZUS czy administracją skarbową.

Od 1 grudnia 2025 r. obowiązują nowe limity przychodów dla osób pobierających renty z KRUS: 6 140 zł 20 gr (próg zmniejszenia świadczenia) oraz 11 403 zł 30 gr (próg jego zawieszenia). Limity te dotyczą wyłącznie rent z tytułu niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych. Emerytury rolnicze nie są objęte tymi ograniczeniami, niezależnie od wysokości osiąganych dochodów. Świadczeniobiorcy powinni monitorować swoje miesięczne przychody i informować KRUS o ich przekroczeniu, ponieważ skutkuje to obniżeniem lub zawieszeniem wypłaty renty za dany miesiąc. Bez względu na źródło uzyskanego dochodu.