Na przełomie lutego i marca 2026 r. rolnicy, emeryci rolniczy oraz renciści zaczną otrzymywać z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego roczne informacje podatkowe PIT za 2025 rok. Dla wielu świadczeniobiorców będzie to jedyny dokument potrzebny do rozliczenia podatku dochodowego, ponieważ KRUS jako płatnik co do zasady sam oblicza i pobiera zaliczki od wypłacanych świadczeń. Mimo to otrzymanie PIT-u nie zawsze oznacza, że sprawa podatku jest całkowicie zamknięta.
Spis treści
Znaczenie formularza PIT z KRUS dla świadczeniobiorcy
System rozliczeń świadczeń rolniczych różni się od tego, z którym mają do czynienia pracownicy czy przedsiębiorcy. W zależności od rodzaju i okresu pobierania świadczeń KRUS może sporządzić pełne roczne rozliczenie albo jedynie przekazać informację o uzyskanych dochodach. Od tego zależy, czy świadczeniobiorca musi samodzielnie złożyć zeznanie podatkowe, czy też wystarczy zaakceptować dokument przygotowany przez administrację skarbową.
W praktyce wiele osób nie wie, jakie skutki podatkowe wiążą się z otrzymanym formularzem PIT oraz jakie decyzje można jeszcze podjąć po jego doręczeniu. Dotyczy to zwłaszcza możliwości skorzystania z ulg podatkowych, wspólnego rozliczenia z małżonkiem albo przekazania 1,5 proc. podatku na organizację pożytku publicznego. Brak reakcji w ustawowym terminie może prowadzić do utraty wymiernych korzyści finansowych. Z tego powodu warto wiedzieć, jakie formularze wysyła KRUS, w jakich sytuacjach konieczne jest złożenie własnego zeznania oraz kiedy wystarczy pozostawić rozliczenie bez zmian. Podstawowa orientacja w tych zasadach pozwala uniknąć nadpłat podatku, a jednocześnie daje możliwość odzyskania środków, które zostały pobrane w trakcie roku.
Jakie deklaracje PIT wysyła KRUS i kto je otrzyma?
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przekazuje roczne deklaracje podatkowe wszystkim osobom, które w 2025 roku pobierały choć jedno świadczenie wypłacane przez Kasę. Dotyczy to emerytur i rent rolniczych, ale także rent rodzinnych, świadczeń w zbiegu wdowim, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, niezrealizowanych świadczeń po osobie zmarłej czy świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Sam fakt jednorazowej wypłaty w danym roku oznacza, że informacja podatkowa powinna zostać doręczona do końca lutego 2026 r.
- Najczęściej świadczeniobiorcy otrzymują formularz PIT-40A. Jest to roczne obliczenie podatku sporządzone przez KRUS, obejmujące cały rok podatkowy. Taki dokument trafia do osób, które pobierały świadczenia w sposób ciągły i nie uzyskały innych dochodów, a także nie wystąpiła u nich nadpłata podatku. W przypadku niedopłaty KRUS potrąci brakującą kwotę z bieżącego świadczenia, bez konieczności składania dodatkowych dokumentów przez podatnika.
- Inną formą jest PIT-11A, czyli informacja o dochodach uzyskanych z KRUS. Otrzymują ją osoby, które pobierały świadczenia jedynie przez część roku albo takie, u których powstała nadpłata podatku. W takiej sytuacji to urząd skarbowy, a nie KRUS, dokonuje ewentualnego zwrotu podatku po złożeniu lub zaakceptowaniu zeznania rocznego.
- Trzeci dokument to PIT-11, wystawiany w związku z określonymi przychodami, takimi jak świadczenie za pełnienie funkcji sołtysa, alimenty potrącane ze świadczenia rolniczego czy niezrealizowane świadczenie po osobie zmarłej. Ten formularz nie zamyka sprawy podatku i zawsze wymaga uwzględnienia go w rocznym zeznaniu składanym do urzędu skarbowego.
Czy świadczeniobiorca musi składać własne zeznanie podatkowe?
Od kilku lat podstawowym sposobem rozliczenia podatku dochodowego jest usługa Twój e-PIT udostępniana przez Krajową Administrację Skarbową. Od 15 lutego 2026 r. świadczeniobiorcy KRUS znajdą tam przygotowane zeznanie roczne, sporządzone na podstawie danych przekazanych przez Kasę. W wielu przypadkach nie wymaga ono żadnych działań. Brak reakcji do 30 kwietnia oznacza, że zeznanie zostanie uznane za złożone.
Sytuacja wygląda inaczej, gdy podatnik chce skorzystać z ulg podatkowych albo rozliczyć się wspólnie z małżonkiem lub dzieckiem. Takie uprawnienia nie są uwzględniane automatycznie. Aby z nich skorzystać, konieczna jest modyfikacja przygotowanego zeznania lub złożenie własnego PIT w formie elektronicznej albo papierowej. Niedokonanie tych czynności w terminie powoduje, że rozliczenie nastąpi bez preferencji podatkowych.
Ulgi podatkowe, kwota wolna, zaliczki i zwrot nadpłaty
Świadczeniobiorcy KRUS mają prawo korzystać z takich samych ulg podatkowych jak inni podatnicy. Dotyczy to między innymi ulgi rehabilitacyjnej, w tym wydatków na leki czy sprzęt medyczny, a także preferencyjnego rozliczenia z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Warunkiem skorzystania z tych uprawnień jest jednak samodzielna ingerencja w zeznanie przygotowane w usłudze Twój e-PIT albo złożenie własnego formularza. Automatyczne rozliczenie nie uwzględnia żadnych ulg ani wspólnego opodatkowania.
Istotne znaczenie ma również kwota wolna od podatku, która wynosi 30 tys. zł rocznie. Osoby, których łączne dochody z emerytury lub renty rolniczej nie przekraczają tej granicy, co do zasady nie powinny płacić podatku. Mimo to w trakcie roku KRUS pobiera zaliczki, które później są zwracane przez urząd skarbowy. Aby uniknąć takiej sytuacji, emeryci i renciści mogą złożyć w Kasie wniosek o niepobieranie zaliczek na podatek do wysokości kwoty wolnej. Rozwiązanie to pozwala zachować wyższe świadczenie „na rękę”, także przy wypłacie dodatkowych świadczeń rocznych.
Podatnicy, od których pobierano zaliczki, mogą również przekazać 1,5 proc. podatku na wybraną organizację pożytku publicznego. W przypadku pierwszego wyboru albo zmiany organizacji konieczne jest złożenie formularza PIT-OP do końca kwietnia 2026 r. Uprawnienie to nie dotyczy osób, które w całości mieszczą się w kwocie wolnej i faktycznie nie zapłaciły podatku.
Zwrot nadpłaty podatku następuje w terminie do 45 dni od złożenia zeznania w formie elektronicznej albo do trzech miesięcy przy rozliczeniu papierowym. Jeżeli zeznanie zostanie zaakceptowane automatycznie w usłudze Twój e-PIT, termin ten liczy się od 30 kwietnia 2026 r. W praktyce oznacza to, że brak reakcji może opóźnić otrzymanie zwrotu.
Rozliczenie podatku z KRUS w większości przypadków nie wymaga skomplikowanych działań. Otrzymanie formularza PIT oznacza, że dane trafiły już do administracji skarbowej, a zeznanie roczne zostanie przygotowane automatycznie. Nie zwalnia to jednak świadczeniobiorców z obowiązku sprawdzenia rozliczenia, jeżeli planują skorzystać z ulg, wspólnego opodatkowania lub przekazać 1,5 proc. podatku. Kilka prostych czynności wykonanych przed końcem kwietnia może przełożyć się na realne korzyści finansowe i uniknięcie niepotrzebnych rozliczeń w kolejnych miesiącach.