Od października 2024 roku rodzice mogą ubiegać się o nowe formy wsparcia finansowego, mające na celu ułatwienie łączenia życia zawodowego z opieką nad dziećmi. Program „Aktywni rodzice w pracy” jest odpowiedzią na potrzebę wsparcia rodzin, które muszą organizować opiekę nad dziećmi w najważniejszym okresie ich rozwoju – czyli między 12. a 35. miesiącem życia. Dzięki nowej inicjatywie rodziny otrzymają możliwość wyboru pomiędzy trzema świadczeniami, z których każde jest dostosowane do specyficznych potrzeb zawodowych i opiekuńczych rodziców.

Rolnicy też mogą otrzymać świadczenie „Aktywni rodzice w pracy” – główne założenia programu

Jedną z ważnych nowości wprowadzonych przez program jest możliwość uzyskania świadczenia również przez rolników, ich małżonków i domowników, którzy podlegają ubezpieczeniu społecznemu w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Oznacz to, że praca w gospodarstwie rolnym zostanie uznana za równoważną zatrudnieniu na etacie, a osoby ubezpieczone w KRUS będą mogły starać się o wsparcie finansowe tak jak osoby zatrudnione na umowę o pracę.

Program skierowany jest do rodziców dzieci w wieku żłobkowym tj. między 12. a 35. miesiącem życia, a maksymalna wysokość wsparcia wynosi 1500 zł miesięcznie przez okres do dwóch lat. Dla rodzin wychowujących dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności przewidziano zwiększone wsparcie, które wyniesie 1900 zł miesięcznie.

Ciekawym aspektem tego programu jest fakt, że rodzice nie będą musieli podpisywać umów o pracę z nianią czy członkiem rodziny zajmującym się dzieckiem, aby otrzymać świadczenie. Warunek ten nie jest wymagany ani kontrolowany. Najważniejszym kryterium jest tu aktywność zawodowa rodziców, która jest podstawą do uzyskania wsparcia.

Warunki i kryteria otrzymania świadczenia „babciowego”

Świadczenie znane potocznie jako „babciowe” stanowi ważny element programu „Aktywny rodzic” i jest przeznaczone dla rodziców dzieci w wieku od 12 do 35 miesięcy. Właśnie rodziny z dziećmi w tym wieku mogą ubiegać się o wsparcie finansowe w wysokości 1500 zł miesięcznie przez maksymalnie 24 miesiące.

Dla dzieci, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności, kwota wsparcia jest wyższa i wynosi 1900 zł miesięcznie.

Rodzice mogą sami zdecydować, który z dostępnych programów wsparcia najlepiej odpowiada ich sytuacji. Nie jest jednak możliwe równoczesne korzystanie z kilku świadczeń na jedno dziecko w danym miesiącu. Oznacza to, że rodzice wybierając świadczenie „babciowe” nie mogą jednocześnie korzystać z dofinansowania na żłobek czy inne instytucje opiekuńcze. Jednakże w przypadku zmian zawodowych lub opiekuńczych, rodzice mają prawo do wielokrotnego modyfikowania swojej decyzji i rodzaju pobieranego świadczenia.

Warto również podkreślić, że świadczenie „babciowe” nie wymaga formalnego zatrudnienia opiekuna. Taka forma elastyczności pozwala na wybór opiekuna według własnych preferencji.

Aktywnie w żłobku czy aktywnie w domu? Jakie są alternatywne formy wsparcia

Poza świadczeniem „babciowym” program „Aktywny rodzic” oferuje inne formy wsparcia dostosowane do różnorodnych potrzeb rodzin. Pierwszą z alternatyw jest świadczenie „Aktywnie w żłobku”, które skierowane jest do rodziców korzystających z instytucji opieki nad dziećmi, takich jak żłobki, kluby dziecięce oraz opiekunowie dzienni. W tym przypadku rodzice mogą liczyć na dofinansowanie w wysokości do 1500 zł miesięcznie na dziecko. W przypadku dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności wysokość wsparcia wynosi do 1900 zł miesięcznie. Warto jednak zauważyć, że świadczenie nie może przewyższać faktycznej opłaty za pobyt dziecka w wybranej instytucji, a pieniądze są przekazywane bezpośrednio do placówki opiekuńczej, zmniejszając tym samym koszt ponoszony przez rodziców.

Dla rodzin, które z różnych powodów nie decydują się na skorzystanie z „babciowego” ani z opieki instytucjonalnej, program przewiduje opcję „Aktywnie w domu”. Jest to wsparcie o wysokości 500 zł miesięcznie, które przysługuje przez 24 miesiące. Świadczenie jest przeznaczone dla rodziców pozostających nieaktywnych zawodowo lub tych, których dziecko nie uczęszcza do żadnej formy zorganizowanej opieki.

Jak i gdzie złożyć wniosek?

Rodzice, którzy chcą skorzystać z którejkolwiek z form wsparcia w ramach programu „Aktywny rodzic” mogą składać wnioski drogą elektroniczną. Dokumenty można składać za pośrednictwem platformy PUE ZUS, bankowości elektronicznej, aplikacji mobilnej mZUS oraz portalu Emp@tia. Rozpoczęcie przyjmowania wniosków miało miejsce 1 października 2024 roku, a pierwsze wypłaty środków planowane są na czwarty kwartał bieżącego roku.

Program umożliwia elastyczne podejście do wyboru świadczenia – rodzice mogą wielokrotnie zmieniać decyzję, wybierając ten rodzaj wsparcia, który najlepiej odpowiada ich sytuacji zawodowej i potrzebom opiekuńczym. Warto również wiedzieć, że przyznane świadczenia są zwolnione z opodatkowania oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Bardziej szczegółowe informacje można uzyskać na stronie internetowej KRUS lub w najbliższym oddziale tej instytucji.