Wraz z początkiem 2025 roku rolnicy zyskają nowe możliwości w zakresie pobierania świadczeń emerytalno-rentowych. W życie wejdą przepisy umożliwiające jednoczesne pobieranie renty rodzinnej po zmarłym małżonku oraz emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Rozwiązanie to, określane mianem świadczeń ustalonych w zbiegu, wprowadza szereg udogodnień, ale wymaga spełnienia określonych warunków.
Spis treści
Na czym polegają świadczenia ustalone w zbiegu?
Nowe przepisy zostały uchwalone ustawą z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Ronicy dotychczas musieli wybierać jedno ze świadczeń, rezygnując z drugiego, nawet w sytuacjach pogarszających ich sytuację materialną. Od 1 stycznia 2025 r. osoby, które spełnią warunki określone w ustawie, będą mogły ubiegać się o przyznanie świadczeń w zbiegu. Mechanizm świadczeń ustalonych w zbiegu przewiduje, że jedno ze świadczeń będzie wypłacane w całości, a drugie – w częściowym wymiarze, którego wysokość będzie stopniowo zwiększana. Dzięki temu wsparcie finansowe może wzrosnąć nawet do kilku tysięcy złotych miesięcznie.
Nowelizacja wprowadzająca świadczenia ustalone w zbiegu pozwala rolnikom, którzy jednocześnie posiadają prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej po zmarłym małżonku, na pobieranie obu tych świadczeń. Jest to rozwiązanie różniące się od dotychczasowych przepisów, które wymagały dokonania wyboru jednego z nich. Od 1 lipca 2025 roku, kiedy mechanizm wypłaty świadczeń w zbiegu wejdzie w życie, rolnicy będą mieli możliwość otrzymania obu świadczeń jednocześnie.
System przewiduje, że jedno ze świadczeń będzie wypłacane w całości, natomiast drugie – w częściowym wymiarze. Od 1 lipca 2025 r. część ta wyniesie 15%, a od stycznia 2027 r. wzrośnie do 25%.
Warunki uzyskania świadczeń
- Zgodnie z informacjami Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), świadczenia te będą przysługiwały wyłącznie wdowom lub wdowcom, którzy osiągnęli wiek co najmniej 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni).
- Kolejnym warunkiem jest, aby małżonkowie pozostawali we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci jednego z nich.
- Prawo do renty rodzinnej musi zostać nabyte nie wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem wymaganego wieku.
- Istotnym ograniczeniem jest zakaz zawierania nowego związku małżeńskiego. Zawarcie nowego małżeństwa automatycznie pozbawia uprawnioną osobę możliwości ubiegania się o świadczenia ustalone w zbiegu. Prawo do ich wypłaty ustaje w dniu poprzedzającym zawarcie związku.
Maksymalne kwoty świadczeń i ich ograniczenia
Wysokość świadczeń wypłacanych w zbiegu nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Od marca 2024 roku najniższa emerytura wynosi 1 780,96 zł. Oznacza to, że maksymalna kwota świadczeń wyniesie 5 342,88 zł miesięcznie. Po uwzględnieniu waloryzacji w marcu 2025 r. kwota ta może jednak ulec zwiększeniu.
Do obliczania maksymalnej kwoty świadczeń wchodzą zarówno emerytura lub renta rodzinna, jak i dodatki przysługujące w ramach tych świadczeń np. dodatek pielęgnacyjny czy świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. W sytuacji przekroczenia limitu jedno ze świadczeń zostanie pomniejszone o kwotę nadwyżki.
Wprowadzenie świadczeń ustalonych w zbiegu to korzystna zmiana dla rolników, umożliwiająca jednoczesne pobieranie renty rodzinnej oraz emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Rozwiązanie poprawi sytuację finansową wielu rodzin wiejskich, choć wiąże się z warunkami, takimi jak odpowiedni wiek, wspólność małżeńska do dnia śmierci małżonka czy zakaz zawarcia nowego związku.
