Rolnicy otrzymujący emeryturę lub rentę z KRUS mogą, oprócz podstawowego świadczenia ubiegać się o ryczałt energetyczny, który stanowi formę finansowej rekompensaty za domowe koszty energii. Nie jest to świadczenie powszechne. Przysługuje tylko określonym grupom osób, w tym kombatantom, osobom represjonowanym oraz wdowom i wdowcom po nich. Mimo że nie jest szeroko znany, ryczałt może realnie odciążyć budżet osób starszych, szczególnie w okresie zwiększonych kosztów utrzymania.
Spis treści
Podstawa prawna przyznania ryczałtu energetycznego
Świadczenie w postaci ryczałtu energetycznego wynika z przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Akt ten przewiduje szereg uprawnień dla osób, które ucierpiały na skutek działań wojennych lub systemowych represji, w tym również dodatek mający zrekompensować część wydatków związanych z użytkowaniem energii w gospodarstwie domowym. W przypadku rolników świadczenie to jest wypłacane przez KRUS jako część systemu świadczeń emerytalno-rentowych.
Ryczałt przysługuje także na podstawie ustawy z 2 września 1994 r., która dotyczy żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach, kamieniołomach oraz zakładach pozyskiwania rud uranu, a także ich rodzin. Obie te ustawy mają charakter szczególny i obejmują jedynie konkretne grupy osób spełniających wskazane w przepisach warunki.
Zakres osób uprawnionych do świadczenia
Z ryczałtu mogą skorzystać emeryci, renciści oraz inwalidzi, którzy mają uprawnienia kombatanckie lub status osoby represjonowanej. Obejmuje to także osoby pobierające uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne. W przypadku wdów i wdowców po kombatantach lub osobach represjonowanych również możliwe jest przyznanie ryczałtu, o ile pobierają oni własne świadczenia emerytalne lub rentowe.
Uprawnienie przysługuje ponadto osobom wymienionym w przepisach dotyczących żołnierzy przymusowo zatrudnianych w latach 1949–1959. Chodzi o osoby wcielone do zastępczej służby wojskowej, które były skierowane do pracy w kopalniach węgla, kamieniołomach lub zakładach wydobywczych rud uranu, jak również żołnierzy przymusowo pracujących w batalionach budowlanych. W tych przypadkach niezbędne jest potwierdzenie zatrudnienia poprzez odpowiednie zaświadczenie z Wojskowej Komendy Uzupełnień.
Świadczenie obejmuje również wdowy po żołnierzach-górnikach, pod warunkiem, że same są emerytkami lub rencistkami.
Wysokość świadczenia i sposób jego ustalania
Ryczałt energetyczny stanowi równowartość połowy taryfowych opłat za korzystanie z energii na cele domowe. Jego wysokość jest określana corocznie na podstawie norm ilościowych ustalanych przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Komunikat w tej sprawie ogłaszany jest w Monitorze Polskim do 7. dnia roboczego lutego każdego roku. Obecnie, wysokość ryczałtu energetycznego wynosi 312,71 zł miesięcznie. Kwota ta podlega corocznej waloryzacji. W przypadku zbiegu uprawnień (np. gdy dana osoba ma prawo do ryczałtu zarówno z ZUS, jak i z KRUS), świadczenie przysługuje tylko z jednego źródła. Decyduje o tym pierwszeństwo ustalone w przepisach.
Jak złożyć wniosek o ryczałt z KRUS?
Procedura uzyskania ryczałtu energetycznego wymaga złożenia stosownego wniosku w jednostce KRUS właściwej dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Wniosek nie posiada urzędowego wzoru. Może być złożony w dowolnej formie pisemnej albo ustnie do protokołu podczas wizyty w placówce. Powinien jednak zawierać podstawowe dane osobowe oraz wskazanie, że dotyczy ryczałtu energetycznego.
Do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający uprawnienie. W przypadku kombatantów i osób represjonowanych będzie to decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów, natomiast dla żołnierzy przymusowo zatrudnianych zaświadczenie z Wojskowej Komendy Uzupełnień. Ryczałt wypłacany jest łącznie z comiesięczną emeryturą lub rentą.
Ryczałt energetyczny to świadczenie, które może istotnie odciążyć budżet domowy emerytów i rencistów z KRUS uprawnionych z tytułu działalności kombatanckiej, represji wojennych lub przymusowego zatrudnienia. Choć nie przysługuje wszystkim, jego uzyskanie nie wymaga skomplikowanej procedury. Wystarczy prosty wniosek i odpowiednie potwierdzenie uprawnień. Przy rocznej waloryzacji i aktualnej wysokości 312,71 zł miesięcznie, warto sprawdzić, czy spełnia się warunki do jego otrzymania i złożyć wniosek w najbliższej jednostce KRUS.
