Od 1 stycznia 2027 r. zmienią się zasady ustalania wysokości renty wdowiej. Osoby uprawnione do łączenia własnej emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy z rentą rodzinną po zmarłym małżonku będą mogły otrzymywać 100% jednego świadczenia oraz 25% drugiego. Do końca 2026 r. drugie świadczenie jest wypłacane w wysokości 15%. Zmiana zostanie przeprowadzona przez Kasę z urzędu, dlatego osoby już pobierające rentę wdowią nie będą musiały składać dodatkowego wniosku. Faktyczna wysokość podwyżki będzie jednak zależała od kwot obu świadczeń oraz ustawowego limitu łącznej wypłaty.
Spis treści
Jakie świadczenia można pobierać łącznie?
Renta wdowia nie jest odrębnym świadczeniem wypłacanym niezależnie od emerytury czy renty rodzinnej. Jest to rozwiązanie pozwalające osobie uprawnionej pobierać jednocześnie co najmniej dwa świadczenia emerytalno-rentowe. Chodzi o własną emeryturę albo rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz rentę rodzinną przysługującą po zmarłym małżonku. Zbieg prawa do tych świadczeń nie oznacza jednak, że każde z nich jest wypłacane w pełnej wysokości.
Do końca 2026 r. obowiązuje zasada, zgodnie z którą osoba uprawniona otrzymuje jedno świadczenie w 100%, a drugie w wysokości 15% Mechanizm ten pozwala zwiększyć łączny dochód wdowy lub wdowca, którzy spełniają warunki do korzystania z renty wdowiej. Wysokość wypłaty zależy przy tym od kwot przysługujących świadczeń oraz od tego, które z nich jest wypłacane w pełnej wysokości, a które częściowo.
Obowiązujące przepisy przewidują również górną granicę łącznej kwoty świadczeń wypłacanych w ramach renty wdowiej. Samo posiadanie prawa do dwóch świadczeń nie gwarantuje wypłaty pełnej sumy wynikającej z zastosowania proporcji 100% i 15% Kasa, ustalając należną kwotę, musi uwzględnić ustawowy limit. Ma on znaczenie również dla podwyżki zaplanowanej od początku 2027 r., ponieważ w przypadku części uprawnionych może ograniczyć faktyczny wzrost miesięcznej wypłaty.
Od 2027 roku drugie świadczenie wzrośnie z 15 do 25 procent
Najważniejsza zmiana nastąpi 1 stycznia 2027 r. Od tego dnia udział drugiego świadczenia wypłacanego w ramach renty wdowiej wzrośnie z 15 do 25%. Jedno ze świadczeń nadal będzie przysługiwało w pełnej wysokości, natomiast część drugiego zostanie zwiększona o 10 punktów procentowych. Nowe zasady obejmą osoby uprawnione do pobierania świadczeń w zbiegu. Podwyżka zostanie przeprowadzona przez Kasę z urzędu. Osoby już uprawnione do renty wdowiej nie będą musiały składać nowego wniosku ani występować o ponowne ustalenie wysokości wypłaty. Kasa samodzielnie przeliczy należne świadczenia i zastosuje wyższy, 25-procentowy udział drugiego z nich. Każdy przypadek zostanie rozpatrzony indywidualnie, z uwzględnieniem wysokości świadczeń przysługujących konkretnej osobie oraz ustawowego ograniczenia maksymalnej kwoty wypłaty.
Wysokość podwyżki będzie zależała od pobieranych świadczeń
Wzrost udziału drugiego świadczenia o 10 punktów procentowych nie oznacza, że każda osoba otrzymująca rentę wdowią dostanie podwyżkę w tej samej wysokości. Kwota zwiększenia będzie zależała przede wszystkim od wysokości świadczenia, które do końca 2026 r. jest wypłacane w 15% Im wyższa podstawa tego świadczenia, tym większa może być różnica między dotychczasową a nową kwotą wypłaty.
Dobrze pokazuje to przykład najniższych świadczeń. Część świadczenia wypłacana według stawki 15% wynosi 296,77 zł. Po zastosowaniu stawki 25% wzrośnie ona do 494,62 zł. Miesięczna korzyść wyniesie zatem 197,85 zł. W przypadku wyższych świadczeń nominalna kwota podwyżki może być większa, o ile łączna wypłata nie przekroczy ustawowego limitu przewidzianego dla renty wdowiej.
Z tego powodu nie można wskazać jednej kwoty podwyżki właściwej dla wszystkich uprawnionych. Kasa będzie musiała uwzględnić wysokość obu pobieranych świadczeń, sposób ich łączenia oraz maksymalną dopuszczalną kwotę łącznej wypłaty. Dopiero na tej podstawie będzie można ustalić, o ile faktycznie wzrośnie renta wdowia danej osoby.
Limit renty wdowiej może ograniczyć wysokość wypłaty
Przy przeliczaniu świadczeń nadal będzie obowiązywała górna granica renty wdowiej. Zgodnie z podanymi informacjami limit wynosi obecnie trzykrotność najniższej emerytury, czyli 5 935,47 zł. Od 1 stycznia 2027 r. podwyższenie udziału drugiego świadczenia z 15 do 25% nie spowoduje automatycznego zwiększenia tego limitu. Oznacza to, że nie każda osoba uprawniona otrzyma pełną korzyść wynikającą z zastosowania stawki 25%. Jeżeli suma świadczenia wypłacanego w 100% oraz 25% drugiego świadczenia przekroczy dopuszczalną górną granicę, wypłata zostanie ograniczona do wysokości limitu. Największą korzyść odczują więc osoby, w przypadku których wyższy udział drugiego świadczenia nie spowoduje przekroczenia maksymalnej kwoty renty wdowiej.
Każde świadczenie zostanie przeliczone przez Kasę indywidualnie. Uprawnieni nie muszą samodzielnie obliczać należnej podwyżki ani występować o zastosowanie nowych zasad. Ostateczna wysokość wypłaty będzie wynikała z kwot przysługujących świadczeń, zwiększenia udziału jednego z nich do 25% oraz zastosowania ustawowego limitu.
Od 1 stycznia 2027 r. drugie świadczenie wypłacane w ramach renty wdowiej wzrośnie z 15 do 25 procent. Kasa przeliczy świadczenia z urzędu, bez konieczności składania wniosku. Wysokość podwyżki będzie ustalana indywidualnie i zależeć będzie od kwot pobieranych świadczeń oraz ustawowego limitu renty wdowiej
