Osoby pobierające emeryturę rolniczą często nie zdają sobie sprawy, że oprócz podstawowego świadczenia mogą korzystać z dodatkowych form wsparcia finansowego. Niektóre dodatki przyznawane są automatycznie, ale inne wymagają złożenia wniosku. Warto wiedzieć, jakie świadczenia można uzyskać i jakie warunki należy spełnić, aby je otrzymać.
Rodzaje dodatków do emerytury rolniczej
- Dodatek pielęgnacyjny – jest jednym z najpopularniejszych świadczeń wypłacanych emerytom rolniczym. Dodatek przysługuje osobom, które ukończyły 75 lat, a także tym, które zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji. W przypadku osób korzystających z usług domów opieki społecznej dodatek nie jest wypłacany, chyba że placówka nie jest zaliczana do kategorii ponadgminnych. Od 1 marca 2024 roku kwota dodatku pielęgnacyjnego wynosi 330,07 zł.
- Dodatek kombatancki i dodatek kompensacyjny – osoby posiadające status kombatanta lub represjonowanego mogą ubiegać się o dodatek kombatancki. Warunkiem jest posiadanie zaświadczenia od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Od 1 marca 2024 roku dodatek kombatancki wynosi 330,07 zł, a towarzyszący mu dodatek kompensacyjny – 49,51 zł. Oba świadczenia podlegają waloryzacji. Dodatki te nie przysługują członkom rodzin kombatantów, wykluczając możliwość wypłaty na rzecz wdów lub wdowców.
- Dodatek dla weterana poszkodowanego – świadczenie to przyznawane jest osobom, które podczas działań poza granicami kraju doznały trwałego uszczerbku na zdrowiu. Jego wysokość zależy od stopnia uszczerbku zdrowotnego, który oceniany jest procentowo. Najwyższa kwota wynosząca 130% najniższej emerytury przysługuje osobom z uszczerbkiem przekraczającym 90%. Wysokość dodatku zmienia się w zależności od waloryzacji najniższej emerytury.
- Ryczałt energetyczny – kombatanci oraz osoby represjonowane mają również prawo do ryczałtu energetycznego, który w 2024 roku wynosi 299,82 zł. Świadczenie obejmuje zwrot połowy kosztów za energię elektryczną, gazową i cieplną. Ryczałt przysługuje także wdowom i wdowcom po uprawnionych osobach.
- Dodatek z tytułu pracy przymusowej – osoby, które w latach II wojny światowej lub później wykonywały prace przymusowe, mogą uzyskać dodatek do emerytury. Jest on naliczany jako 2% podstawowej emerytury za każdy pełny rok pracy. Konieczne jest jednak udokumentowanie okresów pracy, a to w niektórych przypadkach może wymagać potwierdzenia przez świadków.
- Inne dodatki – w katalogu świadczeń oferowanych przez KRUS znajdują się także m.in. dodatki za tajne nauczanie (330,07 zł), dla sierot zupełnych (620,36 zł), czy świadczenia wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej. Każdy z nich wymaga spełnienia określonych warunków formalnych.
Kwestie formalne i procedury
Większość dodatków do emerytur rolniczych wymaga złożenia odpowiedniego wniosku oraz załączenia dokumentów potwierdzających uprawnienia. Przykładowo osoby ubiegające się o dodatek kombatancki muszą przedstawić zaświadczenie od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a w przypadku dodatku z tytułu pracy przymusowej – dokumenty potwierdzające wykonywanie takiej pracy lub oświadczenia świadków.
Złożenie wniosku powinno nastąpić w placówce KRUS właściwej dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Formularze wniosków dostępne są w oddziałach KRUS oraz stronie internetowej tej instytucji. Procedura przyznania dodatku trwa zwykle kilka tygodni. Po jej zakończeniu decyzja administracyjna przesyłana jest na adres wnioskodawcy. W przypadku odmowy przyznania świadczenia przysługuje prawo do odwołania się do sądu ubezpieczeń społecznych. Warto pamiętać, że niektóre dodatki przydawane są z urzędu – np. dodatek pielęgnacyjny dla osób po ukończeniu 75 lat.
