W ostatnich latach rolnicy coraz częściej sięgają po zasiłek macierzyński, przeznaczony dla ojców. Rozwiązanie to, funkcjonujące w systemie ubezpieczenia społecznego rolników od kwietnia 2023 roku, pozwala ojcom przejmować opiekę nad dzieckiem i korzystać z finansowego wsparcia po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego przez matkę. Statystyki Biura Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wskazują, że wiedza na temat możliwości wzrosła, a liczba rolników, którzy zdecydowali się na skorzystanie z tej formy pomocy, dynamicznie rośnie.
Zasiłek macierzyński dla ojców, popularnie nazywany urlopem tacierzyńskim, przysługuje rolnikom ubezpieczonym w KRUS. Świadczenie to nie jest uzależnione od systemu ubezpieczeniowego matki dziecka – wystarczy spełnienie kilku formalnych warunków. Uprawnienie do zasiłku przysługuje ojcom biologicznym, ale także tym, którzy przysposobili dziecko. Dzięki tej regulacji rolnicy mogą aktywniej uczestniczyć w wychowaniu najmłodszych członków rodziny, zapewniając im potrzebną opiekę i bezpieczeństwo.
Przepisy przewidują, że ojciec może przejąć zasiłek po matce po upływie co najmniej 14 tygodni od dnia narodzin dziecka, a także w sytuacjach szczególnych, takich jak śmierć matki lub jej rezygnacja z wychowywania dziecka. Możliwość ta otworzyła nowe perspektywy dla rodzin rolniczych, pozwalając im elastyczniej dzielić obowiązki związane z opieką nad niemowlęciem.
Spis treści
Warunki nabycia prawa do zasiłku macierzyńskiego przez ojca
Prawo do zasiłku macierzyńskiego dla ojców-rolników przysługuje pod określonymi warunkami. Ojciec może ubiegać się o świadczenie, jeżeli matka dziecka była uprawniona do pobierania zasiłku macierzyńskiego i po wykorzystaniu przynajmniej 14 tygodni tego zasiłku, zrezygnowała z dalszego pobierania świadczenia. Również w przypadku śmierci matki dziecka lub porzucenia dziecka, ojciec może przejąć pobieranie świadczenia na siebie.
Zasiłek nie jest ograniczony wyłącznie do ojców dzieci biologicznych. Przysługuje również w sytuacji przysposobienia dziecka lub przyjęcia go na wychowanie na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego. Z prawa tego można korzystać nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia.
Procedura składania wniosku o zasiłek
Aby skorzystać z przysługującego prawa, ojciec musi złożyć odpowiedni wniosek na formularzu KRUS SR-24B/04/2023. Dokument można pobrać ze strony internetowej KRUS i dostarczyć go do jednostki organizacyjnej KRUS osobiście, za pośrednictwem poczty tradycyjnej lub elektronicznie, korzystając z platformy e-PUAP lub systemu eKRUS. Termin na złożenie wniosku wynosi trzy miesiące od dnia, w którym matka dziecka zaprzestała pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Procedura ubiegania się o zasiłek macierzyński w przypadku ojców adopcyjnych niewiele różni się od procedury stosowanej dla ojców biologicznych. Najistotniejszym elementem jest dołączenie do wniosku prawomocnego postanowienia sądu rodzinnego o przysposobieniu dziecka. Zasiłek przysługuje również w przypadku przyjęcia dziecka na wychowanie na podstawie decyzji sądu opiekuńczego.
Wysokość zasiłku i zasady jego naliczania
Wysokość zasiłku macierzyńskiego dla ojców-rolników wynosi 1000 zł miesięcznie. W przypadku pobierania świadczenia za niepełny miesiąc kwota ta ustalana jest proporcjonalnie do liczby dni objętych świadczeniem w danym miesiącu. Mechanizm ten pozwala na dokładne dostosowanie wysokości zasiłku do rzeczywistego okresu sprawowania opieki nad dzieckiem.
Coraz większe zainteresowanie rolników nowym świadczeniem
Statystyki opublikowane przez Biuro Statystyki Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jasno pokazują, że nowe rozwiązanie spotkało się z dużym zainteresowaniem. W 2023 roku z zasiłku macierzyńskiego dla ojców skorzystało 686 rolników. W 2024 roku liczba ta wzrosła do 1207, przy czym tylko od maja do grudnia świadczenie to pobierało aż 857 osób. Tak wyraźny wzrost wskazuje, że rolnicy chętnie korzystają z nowej możliwości, widząc w niej szansę na lepsze pogodzenie obowiązków rodzinnych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Rosnące zainteresowanie świadczeniem może być również wynikiem szeroko zakrojonych działań informacyjnych podejmowanych przez KRUS. Instytucja ta ułatwia dostęp do formularzy i informacji, a także aktywnie zachęca rolników do skorzystania z przysługujących im praw.
Wprowadzenie zasiłku macierzyńskiego dla ojców-rolników to krok w stronę równouprawnienia obowiązków rodzicielskich na wsi. Świadczenie to wspiera finansowo rodziny, ale również umożliwia bardziej sprawiedliwy podział obowiązków w opiece nad dzieckiem. Jasno określone warunki przyznania, uproszczona procedura składania wniosków i otwartość na różne formy rodzicielstwa czynią to rozwiązanie realnie dostępnym dla szerokiego grona uprawnionych. Dynamiczny wzrost liczby korzystających rolników pokazuje, że świadczenie to odpowiada na rzeczywiste potrzeby rodzin wiejskich. Dzięki temu ojcowie-rolnicy zyskują wsparcie materialne, ale przede wszystkim możliwość aktywnego uczestnictwa w wychowaniu swoich dzieci.
