Od 1 kwietnia 2026 r. zmieni się wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne w KRUS dla domowników pracujących w gospodarstwach rolnych prowadzących samoistne działy specjalne produkcji rolnej oraz dla pomocników rolnika. KRUS wskazał już konkretną miesięczną kwotę składki, która wynika z ustawowego mechanizmu powiązanego z przeciętnym wynagrodzeniem w sektorze przedsiębiorstw, a nie z decyzji organu. Zmiana ta ma bezpośredni wpływ na koszty prowadzenia gospodarstwa i zatrudniania pomocy przy pracach rolnych, dlatego wymaga uwzględnienia w bieżących rozliczeniach.
Spis treści
Podstawa prawna ustalania składki zdrowotnej w KRUS
Zasady ustalania wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne w systemie KRUS wynikają z przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz aktów wykonawczych wydawanych na jej podstawie.
W odniesieniu do domowników oraz pomocników rolnika ustawodawca przewidział odrębny mechanizm obliczania składki, niezależny od dochodu czy wielkości gospodarstwa. Składka jest ustalana jako procent określonej podstawy wymiaru, która z kolei pozostaje powiązana z przeciętnym wynagrodzeniem w sektorze przedsiębiorstw.
KRUS nie ustala tej kwoty samodzielnie, lecz jedynie stosuje obowiązujące przepisy. Dane dotyczące wynagrodzeń ogłaszane są przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a następnie wykorzystywane do obliczeń na kolejny okres składkowy. Zapewnia to jednolite zasady dla wszystkich objętych tym obowiązkiem.
Nowa wysokość składki dla domowników i pomocników rolnika
Od 1 kwietnia 2026 r. miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne dla domowników w gospodarstwach rolnych stanowiących samoistne działy specjalne produkcji rolnej oraz dla pomocników rolnika wyniesie 277 zł. Kwota ta ma charakter ryczałtowy i będzie należna za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu, niezależnie od zakresu faktycznie wykonywanych prac czy czasu ich trwania w danym miesiącu. W praktyce oznacza to ustalenie jednolitej miesięcznej kwoty składki dla wskazanych grup. Składka jest należna za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu, a obowiązek jej opłacania spoczywa na rolniku zgłaszającym domownika lub pomocnika do KRUS.
Sposób obliczania składki i jej powiązanie z przeciętnym wynagrodzeniem
Wskazana kwota 277 zł odpowiada 9 proc. podstawy wymiaru składki. Podstawa ta stanowi 33,4 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, łącznie z wypłatami z zysku. Takie rozwiązanie powoduje, że wysokość składki zmienia się wraz z poziomem wynagrodzeń w gospodarce, nawet jeśli sytuacja finansowa rolników pozostaje bez zmian.
Mechanizm ten ma charakter automatyczny i nie wymaga każdorazowej nowelizacji przepisów. Jednocześnie sprawia, że przyszłe składki mogą wzrastać lub maleć w zależności od danych statystycznych.
Dla gospodarstw korzystających z pracy domowników lub pomocników rolnika nowa wysokość składki oznacza konieczność zabezpieczenia stałych środków na jej opłacenie. W przypadku kilku zgłoszonych osób miesięczne obciążenie może stanowić zauważalny element kosztów bieżących. Z drugiej strony jasne reguły obliczania składki pozwalają na wcześniejsze przygotowanie się do zmian i uniknięcie zaległości wobec KRUS.
Składka zdrowotna w KRUS dla domowników i pomocników rolnika pozostaje elementem systemowym, niezależnym od skali prowadzonej działalności rolniczej. Dla rolników oznacza to przede wszystkim konieczność prawidłowego zgłaszania osób do ubezpieczenia i terminowego wywiązywania się z obowiązków składkowych, przy jasno określonych zasadach ustalania należności.
