W 2024 roku rolnicy i domownicy ubezpieczeni w KRUS spędzili na zasiłku chorobowym łącznie 24 144 706 dni, czyli o 6 procent mniej niż rok wcześniej. Świadczenie wypłacono 398 656 osobom, a liczba przyznanych świadczeń spadła z 982 612 do 924 655. Od stycznia 2025 roku stawka dzienna zasiłku wzrosła z 20 zł do 25 zł. Spadek absencji chorobowej oraz zmiany w wysokości świadczeń skłaniają do omówienia warunków przyznawania zasiłku, zasad korzystania ze zwolnień lekarskich i procedur obowiązujących w KRUS.
Spis treści
Warunki uzyskania zasiłku chorobowego w KRUS
Zasiłek chorobowy w systemie KRUS przysługuje rolnikowi lub domownikowi, który w wyniku choroby jest niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym przez co najmniej 30 dni.
Aby otrzymać świadczenie, konieczne jest posiadanie aktualnego ubezpieczenia społecznego rolników. Zasiłek może być wypłacany maksymalnie przez 180 dni, a po spełnieniu dodatkowych warunków – także w przedłużonym okresie do 360 dni.
Zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy musi być wystawione przez lekarza uprawnionego przez ZUS i przesłane do KRUS drogą elektroniczną w formie e-ZLA. Od momentu doręczenia dokumentu rozpoczyna się procedura przyznawania świadczenia.
Procedura przyznawania świadczenia oraz jego wysokość
Podstawą do uzyskania zasiłku jest prawidłowe wypełnienie procedury zgłoszeniowej oraz dostarczenie wszystkich wymaganych dokumentów. W przypadku kontynuacji niezdolności do pracy po upływie podstawowego 180-dniowego okresu zasiłkowego konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku oraz uzyskanie pozytywnego orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS lub komisji lekarskiej.
Wysokość zasiłku chorobowego w 2024 roku wynosiła przeciętnie 20 zł za dzień niezdolności do pracy. Od stycznia 2025 roku stawka ta została podniesiona do 25 zł dziennie.
Kontrola prawidłowości korzystania ze zwolnienia chorobowego
W odróżnieniu od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, KRUS nie ma ustawowych uprawnień do bezpośredniej kontroli wykorzystania zwolnień chorobowych. Jednak przepisy przewidują, że ubezpieczony, który w okresie orzeczonej niezdolności do pracy podejmuje działalność zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem, traci prawo do zasiłku chorobowego za cały ten czas. Takie przypadki mogą obejmować np. pracę w gospodarstwie podczas zwolnienia lub zatrudnienie poza rolnictwem, skutkujące utratą tytułu do ubezpieczenia w KRUS. Cofnięcie prawa do świadczenia następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do sądu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Działania prewencyjne KRUS na rzecz zdrowia rolników
Odpowiadając na potrzeby zdrowotne środowiska rolniczego, KRUS w marcu 2024 roku zainaugurował kampanię prewencyjną „Dobrostan rolnika”. Jej celem jest promowanie wiedzy o zdrowiu i profilaktyce chorób wśród rolników. Inicjatywa obejmuje zachęcanie do regularnych badań lekarskich oraz udziału w programach profilaktycznych dotyczących chorób nowotworowych, układu krążenia, depresji i uzależnień.
KRUS kładzie nacisk na edukowanie rolników w zakresie konieczności dbania o własne zdrowie. Ma to bezpośredni wpływ na ograniczenie liczby dni niezdolności do pracy oraz zmniejszenie liczby wypłacanych zasiłków chorobowych. Wsparcie prewencyjne oraz promowanie zdrowego stylu życia wpisują się w szersze działania na rzecz poprawy warunków życia na obszarach wiejskich.
W 2024 roku rolnicy i domownicy ubezpieczeni w KRUS spędzili na zasiłku chorobowym łącznie 24,1 mln dni, oznaczający spadek o 6 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. Liczba świadczeń oraz liczba osób korzystających z zasiłku również zmalała. Od stycznia 2025 roku przeciętny dzienny zasiłek wzrósł do 25 zł. Skuteczniejsze działania prewencyjne, takie jak kampania „Dobrostan rolnika”, mają na celu dalsze ograniczenie liczby zachorowań, jednak rolnicy muszą pamiętać o przestrzeganiu zasad korzystania ze zwolnień lekarskich, aby nie utracić prawa do świadczenia.
