Szkolenie na temat bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin i substancji niebezpiecznych na obszarach wiejskich

Około 120 rolników i uczniów szkół rolniczych wzięło udział w szkoleniu zorganizowanym 21 listopada 2025 r. w Zespole Szkół im. Wincentego Witosa w Jasieńcu przez Oddział Regionalny KRUS w Warszawie i Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin. Spotkanie poświęcono bezpiecznemu i odpowiedzialnemu stosowaniu środków ochrony roślin oraz innych substancji chemicznych w gospodarstwie rolnym. Zarówno z perspektywy obowiązujących przepisów, jak i codziennej praktyki. Celem wydarzenia było zwiększenie wiedzy na temat zagrożeń i promowanie działań prewencyjnych wśród obecnych i przyszłych użytkowników gospodarstw rolnych.

Organizatorzy i założenia szkolenia

Szkolenie zostało przeprowadzone w ramach porozumienia zawartego pomiędzy Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego a Polskim Stowarzyszeniem Ochrony Roślin w sierpniu 2025 r. Główne założenie tej współpracy to wspólna kampania edukacyjna, której celem jest poprawa bezpieczeństwa pracy w rolnictwie, zapobieganie wypadkom oraz ograniczenie przypadków chorób zawodowych wynikających z niewłaściwego obchodzenia się z chemikaliami i maszynami.

Organizatorzy zadbali o to, aby wydarzenie miało charakter teoretyczny, ale również praktyczny. Poza częścią wykładową, w której omówiono zagrożenia związane ze stosowaniem substancji niebezpiecznych, przeprowadzono także warsztaty prezentujące zasady bezpiecznej obsługi maszyn oraz przykłady prawidłowych nawyków pracy w gospodarstwie. Obecność przedstawicieli lokalnych władz oraz reprezentantów instytucji odpowiedzialnych za rozwój terenów wiejskich dodatkowo podkreśliła znaczenie wspólnych działań na rzecz prewencji.

Szkoła w Jasieńcu, która od lat kształci przyszłych rolników, była idealnym miejscem na organizację tego typu wydarzenia. Dzięki zaangażowaniu nauczycieli i pracowników placówki udało się stworzyć przestrzeń, w której uczestnicy mogli poszerzyć swoją wiedzę, ale także wymienić się doświadczeniami. Istotne było także zaakcentowanie, że bezpieczeństwo pracy to element, który powinien być obecny już na etapie nauki zawodu.

Zakres tematyczny spotkania

1. Duży nacisk położono na omówienie zasad bezpiecznego stosowania oraz przechowywania środków ochrony roślin i innych substancji niebezpiecznych, takich jak oleje, paliwa, nawozy sztuczne czy rozpuszczalniki.
2. Przedstawiono tzw. dziesięć zasad bezpiecznego postępowania z chemikaliami, w tym m.in. konieczność stosowania odpowiedniej odzieży ochronnej, przechowywania preparatów w oryginalnych opakowaniach z czytelnymi etykietami oraz unikania przelewania ich do nieoznakowanych pojemników.
3. Istotnym elementem spotkania była również prezentacja sposobów właściwego zagospodarowania opakowań po środkach ochrony roślin. Prelegenci przypomnieli, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, rolnik ma obowiązek zorganizowania systemu zbierania i przekazywania tych opakowań do specjalistycznych punktów odbioru. Niewłaściwe postępowanie z odpadami po środkach ochrony roślin może prowadzić do zagrożeń środowiskowych, ale również do konsekwencji prawnych. W tym sankcji administracyjnych.
4. Szczególna uwaga została poświęcona zasadom użytkowania maszyn i urządzeń rolniczych. Podczas szkolenia zaprezentowano praktyczne wskazówki dotyczące pracy z ciągnikami, szlifierkami kątowymi i innym sprzętem wykorzystywanym w gospodarstwach. Podkreślano, że podstawą każdej pracy z maszyną powinno być wcześniejsze zapoznanie się z instrukcją obsługi, regularne przeglądy techniczne oraz stosowanie zabezpieczeń chroniących operatorów przed ruchomymi elementami.

Znaczenie edukacji w zapobieganiu wypadkom i chorobom zawodowym

Statystyki wypadków przy pracy rolniczej wskazują, że duża ich część wynika z nieprzestrzegania podstawowych zasad bezpieczeństwa lub niewłaściwego obchodzenia się ze środkami chemicznymi. W tym kontekście szkolenia organizowane przez KRUS oraz PSOR mają charakter prewencyjny, ale również edukacyjny w najbardziej praktycznym znaczeniu.

Omówiono również możliwości skorzystania z rehabilitacji leczniczej w ośrodkach KRUS bezpośrednio po zaistnieniu wypadku przy pracy. Przedstawiciele Kasy zwracali uwagę na konieczność terminowego zgłaszania zdarzeń, które pozwala na szybsze wdrożenie leczenia i ograniczenie skutków urazu. Rehabilitacja organizowana przez KRUS stanowi ważne wsparcie dla poszkodowanych, zwłaszcza w mniejszych gospodarstwach, gdzie każda nieobecność pracownika wpływa na bieżące funkcjonowanie.

Istotnym aspektem poruszanym podczas szkolenia była także promocja urządzeń i środków oznaczonych „Znakiem Bezpieczeństwa KRUS”. Certyfikat ten stanowi potwierdzenie, że dany produkt spełnia określone normy i zapewnia wyższy poziom ochrony użytkownika. Rolnikom przypomniano, że warto kierować się tym oznaczeniem przy zakupie sprzętu rolniczego zarówno z punktu widzenia ochrony zdrowia, jak i ewentualnej odpowiedzialności w razie wypadku.

Współpraca instytucji na rzecz poprawy bezpieczeństwa w rolnictwie

W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, m.in. Zastępca Prezesa KRUS, doradcy Ministra Obrony Narodowej oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Wicestarosta powiatu grójeckiego, Wójt Gminy Jasieniec, a także reprezentanci lokalnych instytucji wspierających rozwój obszarów wiejskich. Ich obecność nie miała wyłącznie charakteru ceremonialnego. To wyraźny sygnał, że kwestia bezpieczeństwa w rolnictwie zyskuje coraz większe znaczenie także na szczeblu decyzyjnym.

Porozumienie zawarte pomiędzy KRUS a PSOR zakłada cykliczne organizowanie szkoleń oraz kampanii informacyjnych, których celem jest dotarcie do jak najszerszej grupy odbiorców. Zarówno doświadczonych rolników, jak i młodych ludzi dopiero rozpoczynających pracę w gospodarstwach. Takie działania wpisują się w szeroko rozumianą politykę prewencyjną i mogą realnie wpłynąć na zmniejszenie liczby wypadków przy pracy rolniczej oraz ograniczenie przypadków zawodowych zatruć substancjami chemicznymi.

Szkolenie w Jasieńcu pokazało, jak istotna jest praktyczna edukacja rolników i uczniów szkół rolniczych w zakresie bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin, obsługi maszyn i zarządzania substancjami niebezpiecznymi. Wspólne działania KRUS i PSOR to przykład skutecznej współpracy na rzecz prewencji wypadków i ochrony zdrowia w rolnictwie. Takie inicjatywy mają realny wpływ na poprawę warunków pracy i powinny być systematycznie kontynuowane, zwłaszcza z udziałem placówek edukacyjnych.