8 października 2024 roku Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR) przedstawił Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi propozycje zmian w przepisach dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników. Wojewódzkie izby rolnicze, które przeanalizowały potrzeby rolników, zaproponowały konkretne rozwiązania w obszarze świadczeń emerytalno-rentowych oraz dostępu do rehabilitacji leczniczej. Znamy już odpowiedź ministerstwa.
Spis treści
Rehabilitacja lecznicza KRUS – zwiększenie dostępności
Jednym z najważniejszych postulatów zgłoszonych przez KRIR jest zwiększenie limitów dostępu do rehabilitacji leczniczej dla rolników uprawnionych do emerytury rolniczej. Obecne ograniczenia powodują, że nie wszyscy zainteresowani mogą skorzystać z tej formy wsparcia zdrowotnego. Jest to szczególnie ważny postulat dla poprawy jakości życia starszych rolników, którzy często borykają się z problemami zdrowotnymi wynikającymi z wieloletniej pracy w trudnych warunkach.
Ministerstwo zapewniło, że trwają prace legislacyjne mające na celu poszerzenie możliwości korzystania z rehabilitacji organizowanej przez Centra Rehabilitacji KRUS.
Problem zawieszania części uzupełniającej renty rolniczej
Kolejną istotną kwestią jest problem zawieszania części uzupełniającej renty rolniczej w sytuacji, gdy małżonkowie wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne, a jeden z nich uzyskuje prawo do emerytury.
Ministerstwo wyjaśniło, że zawieszenie świadczenia wynika z faktu prowadzenia działalności rolniczej, a nie samego posiadania gospodarstwa. Jeżeli małżonkowie decydują się na zakończenie działalności rolniczej – na przykład poprzez wydzierżawienie lub sprzedaż gospodarstwa – świadczenie rentowe nie jest zawieszane.
Umożliwienie ubezpieczonym w ZUS opłacania składek KRUS
Również postulat umożliwienia rolnikom ubezpieczonym w ZUS opłacania składek emerytalnorentowych w KRUS spotkał się z negatywną reakcją Ministerstwa. Wyjaśniono, że rolniczy system ubezpieczeniowy opiera się na specyficznych zasadach finansowania – w dużej mierze z budżetu państwa. Jest on przeznaczony wyłącznie dla osób, których głównym źródłem utrzymania jest działalność rolnicza, a nie dodatkowa aktywność zawodowa. Ministerstwo uznaje, że mieszanie składek ZUS i KRUS mogłoby zaburzyć stabilność finansową systemu i wprowadzić trudności organizacyjne.
Zmiany w przepisach dotyczących współmałżonków
KRIR podkreśla także potrzebę zmian w przepisach dotyczących sytuacji, gdy jeden ze współmałżonków jest ubezpieczony w KRUS, a drugi w ZUS. Przepisy regulujące świadczenia w takich przypadkach bywają skomplikowane i rodzą wątpliwości, szczególnie w kontekście wymagań związanych z rezygnacją z prowadzenia działalności rolniczej.
Wyjaśnienia Ministerstwa wskazują, że rencista ma prawo do świadczenia w pełnej wysokości do momentu przejścia małżonka na emeryturę rolniczą, ale pod warunkiem dalszego opłacania składek.
Podwyżki emerytur
Wprowadzenie nowych zasad waloryzacji emerytur rolniczych, powiązanych z wysokością najniższej emerytury z ZUS oraz dodatków dla osób opłacających wyższe składki to krok w dobrym kierunku. Niemniej jednak oczekiwania rolników są o wiele większe – zarówno w zakresie świadczeń emerytalno-rentowych, jak i zasiłków chorobowych. Prace legislacyjne powinny uwzględniać realia życia na wsi, aby zapobiec dalszemu pogłębianiu nierówności między rolnikami a innymi grupami zawodowymi.
Postulaty zgłoszone przez KRIR oraz odpowiedzi Ministerstwa stanowią dobrą bazę do dalszej debaty na temat przyszłości systemu KRUS. Warto, aby kolejne etapy prac legislacyjnych przebiegały w ścisłej współpracy z przedstawicielami rolników. Pozwoli to na wypracowanie rozwiązań sprawiedliwych, ale także trwałych i akceptowalnych dla wszystkich zainteresowanych stron.
