Od 3 lipca 2025 r. rolnicy objęci ubezpieczeniem w KRUS muszą liczyć się z nową stawką odsetek za opóźnienia w opłacaniu składek – wynosi ona 13,00% w skali roku. To nie pierwsza obniżka w ostatnich miesiącach – wcześniej obowiązywały stawki 13,50% i 14,50%. Mimo spadku oprocentowania, każda zwłoka w płatnościach nadal powoduje wzrost zaległości. Wysokość odsetek wynika ze stopy lombardowej Narodowego Banku Polskiego, dlatego może się zmieniać. Najważniejsze jednak pozostaje jedno: nieprzekraczanie ustawowych terminów i unikanie dodatkowych kosztów.
Spis treści
Mechanizm ustalania stawki
Stawka odsetek za zwłokę od należności wobec KRUS nie jest ustalana arbitralnie. Jej wysokość wynika z przepisów ordynacji podatkowej i pozostaje bezpośrednio uzależniona od wysokości podstawowej stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego. Gdy Rada Polityki Pieniężnej decyduje o zmianie tej stopy, automatycznie wpływa to na wysokość odsetek, które mają zastosowanie m.in. do zaległości w KRUS. Dzięki temu mechanizmowi system pozostaje elastyczny i dostosowuje się do bieżącej sytuacji gospodarczej.
Gdy stopy procentowe rosną – rośnie też koszt nieterminowej zapłaty. Analogicznie, obniżenie stóp skutkuje spadkiem wysokości odsetek. W praktyce oznacza to, że rolnicy powinni regularnie śledzić komunikaty Ministerstwa Finansów, ponieważ nawet niewielkie zmiany stawki mogą mieć znaczenie przy większych zaległościach.
Skutki dla rolników zalegających z opłatami
Choć obecna stawka 13,00% może wydawać się niższa niż w poprzednich miesiącach, dla osób mających zaległości składkowe każda dodatkowa opłata stanowi realne obciążenie finansowe.
Należy pamiętać, że odsetki naliczane są za każdy dzień zwłoki i powiększają łączną kwotę zadłużenia. Z tego względu Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego co kwartał przesyła ubezpieczonym pisemne informacje o stanie ich zobowiązań wraz z aktualnymi składkami do opłacenia.
KRUS zaznacza, że celem takich pism nie jest represja, lecz ułatwienie bieżącego regulowania należności. Dla wielu osób przypomnienie o terminie płatności może uchronić je przed poważniejszymi konsekwencjami. Jeśli jednak składki nie zostaną uregulowane w odpowiednim czasie, uruchamiane są procedury windykacyjne.
Procedury windykacyjne stosowane przez KRUS
Pierwszym etapem postępowania jest przesłanie pisemnego upomnienia. Ignorowanie takiego dokumentu może skutkować automatycznym dochodzeniem zaległości. KRUS ma prawo dochodzić należności z dochodu osoby ubezpieczonej, ale również – w niektórych przypadkach – z dochodu współmałżonka. Dotyczy to np. potrąceń ze świadczeń takich jak emerytura, renta czy zasiłek chorobowy. Działania egzekucyjne podejmowane przez KRUS mają umocowanie prawne i są zgodne z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Osoba, wobec której prowadzona jest egzekucja, może ponieść również dodatkowe koszty postępowania. Dlatego tak istotne jest reagowanie na pierwsze sygnały – szczególnie na pisma informujące o narastających zaległościach.
Terminy opłat i dostępne ulgi w KRUS
Obowiązek opłacania składek w KRUS oparty jest na kwartalnym systemie płatności. Terminy są stałe i przypadają zawsze na koniec pierwszego miesiąca danego kwartału: 31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca i 31 października. Oznacza to, że składki za III kwartał 2025 r. powinny zostać uregulowane najpóźniej do końca lipca. Przekroczenie terminu oznacza naliczenie odsetek, ale również ryzyko rozpoczęcia procedur przypomnienia i egzekucji.
Jednocześnie należy pamiętać, że prawo przewiduje dla rolników możliwość skorzystania z ulg. Na ich wniosek KRUS może rozłożyć zaległość na raty, odroczyć termin płatności albo – w wyjątkowych sytuacjach – umorzyć zobowiązanie w całości lub w części. Jednak uzyskanie takiej ulgi wymaga odpowiedniego uzasadnienia i nie jest gwarantowane. Wnioski są rozpatrywane indywidualnie, z uwzględnieniem sytuacji majątkowej i rodzinnej dłużnika.
Obniżenie stawki odsetek za zwłokę do poziomu 13,00% nie powinno skłaniać do zwlekania z płatnościami wobec KRUS. Choć koszt zadłużenia jest dziś nieco niższy niż jeszcze kilka miesięcy temu, każda nieterminowa płatność nadal generuje rosnące koszty, które mogą mieć istotne skutki dla domowego budżetu rolnika. Kasa nie pozostaje bierna wobec zaległości – przypomina o nich regularnie, a w razie potrzeby sięga po egzekucję. Odpowiedzialne podejście do terminów i szybka reakcja na korespondencję z KRUS to najprostszy sposób na uniknięcie dodatkowych opłat i poważniejszych sankcji. W razie trudności warto jak najszybciej złożyć wniosek o ulgę – zanim dług stanie się problemem trudnym do rozwiązania.
