Kampania KRUS promująca przelewy jako bezpieczniejszą i tańszą formę wypłaty świadczeń

Mimo rosnącej dostępności usług bankowych, niemal co trzeci emeryt lub rencista KRUS wciąż odbiera swoje świadczenie w gotówce, za pośrednictwem listonosza. Ten utrwalony nawyk generuje dla Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego koszty rzędu 70 milionów złotych rocznie. W odpowiedzi na tę sytuację KRUS rozpoczął kampanię informacyjną, której celem jest zachęcenie seniorów, przy wsparciu ich rodzin do zakładania kont bankowych i przechodzenia na przelew jako bezpieczniejszą i tańszą formę wypłaty świadczeń.

Dlaczego seniorzy wybierają gotówkę?

Dla wielu starszych osób, szczególnie zamieszkujących tereny wiejskie, relacja z listonoszem ma charakter praktyczny, ale także emocjonalny. Przekaz pieniężny realizowany bezpośrednio przez doręczyciela to element codzienności znany od dziesięcioleci. Gotówka trzymana w domu jawi się jako rozwiązanie prostsze, bardziej namacalne i bezpieczne. Barierą dla wielu osób starszych bywa brak konta, ale także ograniczona wiedza o tym, jak z niego korzystać, obawy przed nowoczesnymi technologiami, czy brak zaufania do instytucji finansowych.

Nie bez znaczenia pozostaje także lokalny kontekst. W niektórych gminach dostęp do placówek bankowych lub bankomatów jest nadal ograniczony, a sam proces założenia konta bankowego bywa postrzegany jako zbyt skomplikowany. Obawy te potęguje brak osobistego kontaktu z pracownikiem banku i przywiązanie do tradycyjnych metod zarządzania finansami.

Korzyści z posiadania konta bankowego

Argumenty przemawiające za posiadaniem konta bankowego przez emerytów i rencistów KRUS są wielowymiarowe.

• Po pierwsze, szybkość. Świadczenia wpływające na rachunek bankowy pojawiają się zazwyczaj nawet o kilka dni wcześniej niż przekaz pocztowy.
• Po drugie, bezpieczeństwo. Środki zdeponowane w banku są chronione przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny do równowartości 100 tys. euro. To zabezpieczenie, którego nie daje przechowywanie gotówki w domu, narażonej na ryzyko kradzieży, zgubienia czy zniszczenia.

Konto bankowe umożliwia także łatwiejsze zarządzanie domowym budżetem. Dzięki dostępowi do historii operacji możliwe jest śledzenie wpływów i wydatków, a także planowanie oszczędności. Wiele banków oferuje darmowe prowadzenie konta przy regularnych wpływach, a to oznacza brak dodatkowych kosztów dla seniorów. Ponadto, dostępność usług takich jak zlecenia stałe, polecenia zapłaty czy wypłaty gotówki przy okazji zakupów (cashback) sprawiają, że codzienne funkcjonowanie staje się prostsze, nawet bez potrzeby korzystania z bankomatu.

Z perspektywy rodziny emeryta lub rencisty konto bankowe może również uprościć formalności po śmierci bliskiej osoby. Środki na rachunku mogą posłużyć do sfinansowania pogrzebu, bez konieczności prowadzenia odrębnych procedur w KRUS. Jest to szczególnie istotne w nagłych i trudnych emocjonalnie sytuacjach.

Koszty obsługi przekazów i interes KRUS

Utrzymywanie gotówkowej formy wypłaty świadczeń wiąże się z realnymi kosztami po stronie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Za każdą przesyłkę pieniężną realizowaną przez Pocztę Polską KRUS płaci 18 zł. Biorąc pod uwagę liczbę blisko 400 tysięcy świadczeniobiorców, którzy co miesiąc odbierają pieniądze w gotówce, daje to łącznie 6–7 milionów złotych miesięcznie, czyli blisko 70 milionów rocznie. Wysokość tych wydatków staje się trudna do uzasadnienia w kontekście rosnących kosztów funkcjonowania instytucji publicznych.

Zdaniem przedstawicieli KRUS, środki te mogłyby zostać spożytkowane na rozwój usług cyfrowych dla rolników. Na przykład rozbudowę mobilnej aplikacji KRUS, modernizację systemów informatycznych czy uproszczenie procedur związanych z obsługą świadczeń. Racjonalizacja kosztów to także sposób na zwiększenie efektywności działania całej Kasy, bez konieczności ograniczania innych form wsparcia.

Rola rodziny i działań informacyjnych Kasy

Zważywszy na przywiązanie starszego pokolenia do gotówki, skuteczność zmiany modelu wypłat zależy w dużej mierze od zaangażowania młodszych członków rodzin. KRUS jasno komunikuje, że bez wsparcia dzieci i wnuków nie uda się przekonać seniorów do nowoczesnych rozwiązań. To właśnie bliscy mogą pomóc w założeniu konta, obsłudze bankowości internetowej, czy choćby w przedstawieniu zasad działania karty płatniczej.

Z myślą o tych potrzebach, Kasa prowadzi ogólnopolską kampanię informacyjną, w której obok seniorów, odbiorcą komunikatów są również ich rodziny. Działania realizowane będą głównie poprzez placówki terenowe KRUS. Za pomocą plakatów, ulotek, rozmów telefonicznych i osobistych kontaktów. Przewidziano także wykorzystanie mediów społecznościowych oraz narzędzi PR. Strategia zakłada bezpośredni kontakt z odbiorcą i cierpliwe tłumaczenie zalet zmiany, bez nacisków czy formalnego przymusu.

Odejście od wypłat gotówkowych na rzecz przelewów bankowych to dla KRUS szansa na oszczędność blisko 70 milionów złotych rocznie i poprawę jakości obsługi świadczeniobiorców. Korzyści odniosą również seniorzy. Szybciej otrzymają pieniądze, zyskają większe bezpieczeństwo i łatwiejszy dostęp do usług. Ważne w tym procesie może być wsparcie rodziny, bez którego przełamanie nieufności wobec bankowości może okazać się trudne.